Thuisonderwijs is een vorm van onderwijs waarbij de ouders de verantwoordelijkheid nemen voor het onderwijs van hun kind of kinderen. Zij creëren zelf een inspirerende en sociale leeromgeving, waarbinnen individueel maatwerk voorop staat.
Individueel ingerichte lesmethode
Er bestaan veel verschillende vormen van thuisonderwijs. Sommige gezinnen gebruiken dezelfde materialen als op school. Andere thuisonderwijzers kiezen voor projectmatig werken, meer ervaringsgericht werken of natuurlijk leren. Er zijn vele variaties en combinaties mogelijk en ouders kunnen kiezen voor een manier van werken die het beste past bij de leerstijl van hun kind. Ouders kunnen gebruikmaken van een ruim aanbod aan lesmaterialen en bronnen beschikbaar via internet, afstandsonderwijs, schoolmethodes, (ervarings)deskundigen, familieleden en netwerken van thuisonderwijzers.
Thuisonderwijs: samen uit, samen thuis
Regelmatige excursies, onder meer in de natuur, naar bibliotheek, speeltuinen, workshops en musea maken deel uit van een thuisonderwijsprogramma. Thuisonderwijskinderen treffen andere kinderen tijdens muziek-, kunst- of sportactiviteiten, in de buurt of bij bijeenkomsten en uitjes met andere thuisonderwijsgezinnen. De thuisonderwijzers in Nederland vormen een actieve groep die kennis, ervaring en bronnen met elkaar deelt. De meeste gezinnen die thuis onderwijzen komen op regelmatige basis samen door het hele land. Steden als Amsterdam, Haarlem, Utrecht, Leiden en Nijmegen hebben hun eigen fora en evenementen.
Leergierige kinderen én ouders
Thuisonderwijzers zijn van nature vaak zelf leergierige en breed-georiënteerde volwassenen en verdiepen zich in diverse en nieuwe leermethodes. Voor deze ouders is het bieden van een-op-eenonderwijs aan hun kinderen een natuurlijk vervolg op het leerproces dat zij in de eerste levensjaren van hun kinderen hebben begeleid. Jaarlijks worden er bijeenkomsten en lezingen georganiseerd waarbij sprekers uit onder andere de Verenigde Staten komen praten over hun jarenlange ervaring met ‘homeschooling’ of ‘home education’.
Effectieve onderwijsvorm
Thuisonderwijs is een innovatieve onderwijsvorm die bewezen effectief is gebleken uit diverse onderzoeken in binnen- en buitenland. Vergeleken met kinderen die schoolonderwijs volgen, lopen kinderen die thuisonderwijs krijgen gelijk op of lopen zij zelfs voor in hun schoolvorderingen en sociaal-emotionele ontwikkeling. Zij halen vergelijkbare of hogere scores, zijn vaak sociaal vaardiger en rijper. Daarnaast passen zij zich bij de overgang naar studeren makkelijk aan en blijft de leermotivatie bij hen op peil of neemt zelfs toe. (Zie bronvermeldingen onderaan.)
Het succes van thuisonderwijs als onderwijsvorm komt onder andere voort uit de effectiviteit van een-op-eenonderwijs. Door de individuele begeleiding kunnen ouders het onderwijs aanpassen aan het tempo en de leerstijl van hun kinderen. Bovendien biedt de thuissituatie natuurlijk een rustige, gevarieerde en stabiele leeromgeving.
Pedagogisch medewerkster kinderopvang over 3 thuisonderwijskinderen (3, 5 en 7 jaar): ‘In mijn ruim vijftien jaar ervaring in de kinderopvang – met name in de buitenschoolse opvang – zag ik hoe de jonge schoolkinderen vermoeid binnenkwamen en overweldigd werden door een teveel aan geluid, prikkels en gebrek aan rust. Maar zelden heb ik een middag meegemaakt waarin ik geen brandjes hoefde te blussen, geen politieagentje hoefde te spelen. Als ik dit vergelijk met de oase van rust en evenwicht die ik zie bij een vriendin die thuisonderwijs geeft, gun ik dat alle kinderen. De vrije geest, het zelfvertrouwen dat deze kinderen uitstralen, maar ook de liefde en de veiligheid van een stabiel thuis zorgen er naar mijn mening voor dat deze kinderen zich optimaal ontwikkelen.
Thuisonderwijs en de wet
In Nederland geeft een kleine groep ouders hun kinderen thuisonderwijs. Deze ouders maken gebruik van vrijstelling van de leerplicht op basis van artikel 5.b uit de Leerplichtwet. Dat artikel houdt in dat ouders zich kunnen beroepen op vrijstelling van de leerplicht als er geen school van hun levensbeschouwelijke richting in de buurt is. Een beroep op dit artikel moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Hier kun je meer lezen over de juridische aspecten van thuisonderwijs.
Is thuisonderwijs iets voor iedereen?
In Nederland krijgen ruim 400 kinderen thuisonderwijs. Thuisonderwijs is niet voor iedereen weggelegd, maar wel voor gezinnen die er bewust voor kiezen. Thuisonderwijskinderen hebben sterk toegewijde ouders die heel betrokken zijn bij de ontwikkeling van hun kinderen. Zij maken op financieel gebied, carrièreplanning en tijdsbesteding keuzes waardoor thuisonderwijs mogelijk wordt. Gezinnen die kiezen voor thuisonderwijs zijn in alle lagen van de bevolking terug te vinden. Over de keuze voor thuisonderwijs wordt niet lichtzinnig gedacht. Ouders doen, al lang voordat hun kind de leerplichtige leeftijd bereikt, gedegen vooronderzoek en bouwen hun kennis over alle benodigdheden en mogelijkheden zorgvuldig op.
Bronvermeldingen:
[1] Kunzman, R. & Gaither, M. (2013). Homeschooling: A comprehensive survey of the research. Other Education: The Journal of Educational Alternatives, 2(1): 4-59.
[2] Blok. H. (2004). Is school echt zo belangrijk voor de sociaal-emotionele ontwikkeling? Jeugd in School en Wereld, 89(1), 29-32.
[3] Merry, M. & Howell, C. (2009). Can intimacy justify home education? Theory and Research in Education, 7(3), 363-381.
[4] Medlin, R. G. (2000). Home schooling and the question of socialization. Peabody Journal of Education, 75(1&2), 107-123.
[5] Reavis, R. & Zakriski, A. (2005). Are home-schooled children socially at-risk or socially protected? The Brown University Child and Adolescent Behavior Letter, 21(9).
[6] Blok, H. (2002). De effectiviteit van thuisonderwijs, een overzicht van onderzoeksresultaten. Nederlands Tijdschrift voor Onderwijsrecht en Onderwijsbeleid, jaargang 14, nr. 4, p. 151-163.
[7] Smith, C. & Sikkink, D. (1999). Is private school privatizing? First Things, 92, 16- 20.
[8] Ray, B. D. (2004). Home educated and now adults: Their community and civic involvement, views about homeschooling, and other traits. Salem, OR: NHERI Publications.
Eén reactie